Weblog

‘Veel mensen denken dat er van alles moet’

Mon, 30 Nov 2009 20:48:00 GMT

Expeditie Robinson 2009. Eenentwintig mensen op een bounty-eiland, dag en nacht gevolgd door camera’s, die hen bespieden, registreren hoe ze omgaan met honger, spanning, en elkaar.

De deelnemers zijn veelal dertigers, thuis hebben ze een geliefde, kinderen en een schijnbaar mooie baan: consultant, adviseur of projectmanager. Na vijf weken zonder eten hebben ze hun kinderen gemist, en zijn ze gelukkiger dan ooit. Blij dat het avontuur voorbij is, willen ze terug naar de tweezitsbank, de elektrische open haard. Welk stofje in je hersenen zou hiervoor verantwoordelijk zijn?

Marcel Vandezande, volgens eigen zegge ex-mijnwerker, viel direct op. Hij was geen dertiger, had geen heimwee, geen tweezitsbank die thuis op hem wachtte, hij leek evenzeer op het eiland te passen als waar dan ook. Van Marcel zagen we geen huilbuien, geen plotseling besef van geluk. Hij hield zich op de vlakte, speelde zijn spel, en deed dat goed. In de loop van de expeditie ontpopte hij zich tot de grote strateeg, misleidde vriend en vijand met gesimuleerd onnozel gedrag.

Via internet verdiepte ik me in zijn verleden: ook daar: ‘ex-mijnwerker’ en ‘gepensioneerd op een leeftijd waarop sommigen nog met werken moeten beginnen.’ ‘Geëmigreerd naar de zon.’ Maar welke ex-mijnwerker woont riant op Gran Canaria? Was het soms goud dat hij had gedolven, geen kolen? Er zat een luchtje aan.

‘Wie is Marcel en haalt hij de finale?’ vroeg ik hem via email, op zoek naar het ware verhaal. Hij antwoordde vrijwel direct. In de eerst zin benadrukte hij de zwijgplicht die het programma hem had opgelegd, de tweede alinea vermeldde dat hij de hele wereld had gezien, maar nog nooit in Amsterdam was geweest. Hij eindigde met wat later zijn levensfilosofie bleek, een zin die hij nog vaak zou herhalen: ‘veel mensen denken dat er van alles moet.’

Ik schreef terug dat hij natuurlijk welkom was om langs te komen, terwijl ik dacht: Vier uur vliegen? Vanuit Gran Canaria? Om even te babbelen? Een ex-mijnwerker?

Ineens stond hij voor mijn deur. Tien jaar jonger dan op tv. Stoer, gebruind, en een blik in zijn ogen zo levendig als ik zelden zag.

Verhaaltechnisch hebben de dagen met Marcel mij niet veel wijzer gemaakt. Tja, terwijl we door regenachtig Amsterdam liepen, van kroeg tot kroeg, vertelde hij wat smeuïge details over de crew van Robinson. En hoe het echt is op zo’n eiland, wat er wel en niet waar is van de beelden die je ziet op tv, marginale feitjes, die ik ook nog eens niet mag onthullen vanwege problemen met contracten. Tussen de anekdotes door speelde hij voortdurend met een dikke gouden ring om zijn duim. Ik zei: ‘dure sieraden, een passie voor jongere vrouwen, wereldreiziger. dat kan je toch niet allemaal betalen van die mogelijke Robinsonprijs?’ –want of hij zou winnen of niet, ook dat hield hij zorgvuldig geheim.- Hij reageerde met een warme glimlach.

Over zijn verleden, de steenkoolmijnen, vermeldde hij gedurende het ‘ganse’ bezoek zo mogelijk nog minder. ‘Ze zitten diep onder de grond, en ze zijn op een gegeven moment gesloten’, was alles wat hij zei, met een onweerstaanbaar zacht Belgisch accent, terwijl hij zich voorzichtig naar me toe boog.

Het leek me dat een waar gebeurd verhaal zich op dat moment niet zou gaan onthullen.

Vanochtend kusten we gedag.

‘Komt ge een keer langs? Ge kunt daarginder ook schrijven. En de zon schijnt.’

(wordt snel vervolgd, zie ook de finale van expeditie Robinson op 3 dec en eventuele aansluitende programma's)

de hemel boven westerpark

Sun, 07 Jun 2009 14:52:00 GMT

Ze hadden beiden hun kunstopleiding nog maar net afgerond toen ze elkaar leerden kennen. Dat was op een huwelijksfeest, in Savigno, een klein dorpje in de heuvels ten westen van Bologna. Het eerste beeld dat hij van haar op zijn netvlies heeft is proevend: ze keurde de salsa verde. Zijn tweede herinnering, aan diezelfde avond: liefdevol verhalend over pancetta in de lasagne. Ze hield haar kin al pratend trots omhoog, hij dacht vanwege zijn on-italiaanse lengte. Hij had glimlachend geknikt, want al meende hij geen pancetta te proeven, het leek hem ineens dat dat er ook niet toe deed. Laat in de nacht zwalkte hij met vlinders naar huis en de volgende dag, achter de schildersezel, creëerde hij louter ronde vormen.

Haar naam was Maria Donata Papadia. Een klein jaar later vierden ze hun eigen huwelijksfeest, in Marzabotto, een dorpje verderop. Er was bolito misto, torta fritta en natuurlijk lasagne bolognese. Vanaf die dag was een deel van hun leven vastgelegd, ze hadden het elkaar beloofd: ze bleven voor altijd samen. Kinderen? Zij voelde niets rammelen en hij was te druk voor nageslacht, bovendien: de wereld lag op hen te wachten. Zo verlieten ze de heuvels.

Hun eerste restaurant was aan een middeleeuws pleintje in Milaan. Zij, haar kin omhoog, beschilderde kunstzinnig het plafond, hij bereidde, op zijn manier, de lasagne. Nadat ze alle geheimen van de stad hadden ontdekt vertrokken ze naar Rome en ook daar: kunst en pasta in laagjes (met, het geheim van de kok, een tomatensaus die op het allerlaatst werd toegevoegd.)

Wat ik als eerste aan Maria Donata vroeg: ‘Waarom daarna naar Amsterdam?’

- Ik dacht: het is koud en grijs, het regent altijd.-

Zij zei: ‘Het zijn de luchten, ik kijk graag naar boven, de wolken, het licht, het is nergens zo mooi als in Holland.’

Maria en haar man verkopen ook hier, in Westerpark, louter lasagne. Volgens traditioneel recept en met verse parmezaan. Om mee te nemen gaat hij niet in plastic bakjes, maar in elegante doosjes, als ware het bonbons. Het smaakt als de hemel op aarde.

Ik hoop dat de lucht haar blijft boeien.

Lazagne

Frederik Hendrikplantsoen 21

En ook: www.lazagne.com

blokkade

Thu, 28 May 2009 17:33:00 GMT

Mijn nieuwe liefde houdt wel van mij, doch niet van mijn bed. Nee, hij spreekt dat niet uit, het zijn mijn eigen gedachten. Wat ik weet is dat hij dagelijks zoetgevooisd belt en lieve sms’jes stuurt, maar ’s nachts, naast mij, geen oog dichtdoet. Bij mij zouden dat zenuwen zijn, ik moet langdurig wennen aan een nieuw lijf aan mijn zijde, (om op de sporadische momenten dat de slaap mij vat, de dekens subiet naar me toe te trekken); ik voel me niet op mijn gemak, opgewonden tegelijk, en dat kan maanden duren. Maar bij mijn nieuwe liefde is dat anders. Hij slaapt altijd goed. Zegt hij.

Daaraan denkend begon het. Om half negen.

Direct na douchen en koffie voegde ik redenerend toe: ‘misschien is het bed te klein’, - een twijfelaar, we liggen te dicht tegen elkaar aan-, en daarna: ‘ik ben ook wel toe aan een nieuw bed, ik heb deze al zo’n vijftien jaar.’ - Nu speelt het volgende mee: ik heb een kleine slaapkamer, er staat geen kast, alleen dat bed, een stapeltje boeken, het past precies. Voor een nieuw, groter, bed, zal er een muurtje gebroken moeten worden: dat is even wat werk, niet onmogelijk.-

Maar dan: ‘ik smacht al jaren naar een bad. En de keuken, het plafond, ze kunnen nodig een verfje gebruiken. De muren zijn niet meer smetteloos Napels wit.’

Langzaamaan schuiven de gedachten verder, om elf uur lijkt het de enige juiste, en al uitgemaakte, zaak: ‘waarom én dat muurtje, én geen bad, én het verfje? Koop en verhuis! Denk aan de huidige woningmarkt: dit is het dieptepunt, sla nu je slag, er is zo’n vijftien procent vanaf. Je zou wel gek zijn als je draalde.’

Ben ik een dief van mij eigen portemonnee?

Ik surf een paar uur lang op Funda. Ik verken de hypotheeksituatie, - twijfel: veilig lang vast? of spotgoedkoop superkort met een voortdurende spanning van stijgen?- Ik bereken maandlasten, hou daarbij rekening met erfpacht, OZB én servicekosten. Ik weeg voor-, en nadelen per buurt en wijk. Wil ik persé een dakterras? Een groot balkon op het zuiden? Of toch beneden, met een eigen tuin? De prijzen vallen nog tegen, al kan er vast nog wat vanaf…

Zo lukt het om pas tegen vieren plaats te nemen achter mijn schrijfbureau. Met lichte weerzin sla ik mijn schrift open. Er is niets veranderd aan de tekst die ik gisteren zwoegend schreef. Een onbegrijpelijke brei, veel witte vlekken, een verhaal dat vooral in gedachten leeft.

een zalige kerst voor harry

Thu, 25 Dec 2008 16:35:00 GMT

Achteraf realiseerde Selma zich dat ze wat aan de stem van Ben had gehoord. Aan het begin van de avond, toen hij belde, met de vraag of hij langs kon komen.

‘Natuurlijk’ had ze gezegd. Ze had er enigszins verbaasd aan toegevoegd dat hij daar toch niet over hoefde te bellen, maar sloeg er verder geen acht op en vertelde enthousiast een anekdote over wat zij die dag had meegemaakt. Halverwege onderbrak hij haar met de overbodige en wat aarzelend uitgesproken constatering dat ze thuis was, en stelde een tijd voor waarop hij langs zou komen. Snel daarna hing hij op, terwijl zij nog aan het praten was. Het had haar humeur niet echt verstoord, de anekdote ging over een persoonlijk succesje op haar werk, en op de bank voor de tv was de tijd op een aangename manier voorbij gegaan tot hij binnenkwam.

Achteraf constateerde ze dat behalve zijn wat warrige stem en gedrag ook ‘eventjes’ een signaal was geweest, hij had gevraagd of hij ‘eventjes’ langs mocht komen. Maar die constatering kwam pas na zijn vertrek, toen ze de avond als een film terugspoelde. Zo begint een zalige kerst voor Harry: bij Selma op de bank terwijl Ben naast haar komt zitten.

Zijn arm op de leuning, met een rechte rug in de hoek van de bank. Zonder inleiding was hij direct van wal gestoken. Hij had de laatste tijd contact gehad met een oude vlam, en door haar was hij, zoals hij het noemde, tot het besluit gekomen.

‘Vanwege alles’ zei hij. Hij begeleidde de veelomvattende reden met een verontschuldigend lachje.

‘Alles?’, wilde Selma verbijsterd weten, terwijl ze probeerde het tot zich door te laten dringen. ‘Alles’ behelsde heel veel meer dan kleine irritaties, - haren in het doucheputje, gebruikte tandenstokers op het nachtkastje. En dát het alles was kwam als een donderslag: had hij haar niet onlangs nog verteld hoe geweldig hij haar vond, hoe dol hij op haar was? Hoe kon het dat nu plotseling alles anders was?

Met emotieloze ogen, een strakke blik, nog steeds een bankkussen afstand tussen hen, bevestigde hij dat het inderdaad snel was gegaan.

‘Maar, maar.’ Waarom was hij er niet eerder over begonnen? En vooral: wie was die Vlam, waarom had hij nooit over haar verteld?

Dat deed er niet toe. Een tikkeltje verdedigend beargumenteerde hij dat de Vlam er goedbeschouwd volledig buiten stond. Het was zijn eigen inzicht was, zijn eigen, - ok misschien wat abrupte -, realisatie dat Selma bij nader inzien helemaal zijn type niet was.

Met stomheid geslagen zweeg ze.

Had ze geen vragen meer? Dan leek het hem een goed moment om te vertrekken.

Het Etos-tasje met haar spullen, - sleutels, wat kleding, toiletartikelen -, had hij bij binnenkomst al onder de kapstok gezet. Dat zou ze later wel vinden. Hij deed zijn jas aan, das om, schraapte zijn keel. Hij zocht naar de juiste woorden om alles mee af te sluiten.

‘We bellen’, zei hij, voordat hij haar deur uitliep.

En zo laat hij Selma een week voor kerst alleen achter op de bank. Nadat ze de deur in het slot hoort vallen loopt ze naar de koelkast en haalt er een volle fles witte wijn uit. Peinzend klokt ze de alcohol in grote glazen naar binnen. Ben. Hij leek zo betrouwbaar, trouw, stabiel. Accountant en uit een keurige familie. Doorzonwoning in Buitenveldert. Verantwoorde kunst aan de ene muur, een boekenkast vol literatuur aan de andere. Prominent lid van een salonfähige partij, abonnementen op het concertgebouw en de VPRO. Een man als een bank met triple A status. En er waren geen tekenen geweest die ergens op hadden gewezen. Hoe kon alles zo ineens anders zijn?

Wel, een zalige kerst voor Harry is een modern kerstverhaal. Hier geen plaats voor ezels, kribben en wekenlange handmatige volkstellingen. Nee, dit verhaal speelt anno nu. Ten tijde van de kredietcrisis, het is een onzekere tijd: wat gisteren nog bestond, kan morgen ineens verdwenen zijn.

Tussen de glazen wijn door belt Selma met vriendinnen. Als een gedupeerde Icesavespaarder vertelt ze die avond keer op keer haar verhaal. De vriendinnen leven verontwaardigd mee, spreken troostende woorden. Toch gaat ze verward en verdrietig naar bed. ’s Nachts ligt ze te woelen en om vier uur is ze klaarwakker. Nog steeds verdrietig, nu ook boos, spoelt ze in haar hoofd de afscheidsfilm nog eens terug. Een slapeloos uur later neigt de woede naar wraak, - voor haar alles anders, voor Ben ook alles anders! -, en dan gaan haar gedachten voor het eerst naar Harry.

Harry is bouwvakker. Overdag stuukt hij muren en is vaardig is met de waterpas bij het plaatsen van kozijnen. ’s Avonds, in de weekenden, klust hij bij. Hij heeft drie potige Poolse jongens, leeftijd zestien tot drieëntwintig, voor zich werken, al klaagt hij regelmatig over hun gebrekkig vakmanschap. Een goede Nederlandse schilder, moppert hij, die pakt een kwast, hup, twee, drie streken en zo’n deur zit strak in de lak. Maar echte vaklui zijn schaars, en wat ook meetelt: de potige Polen zijn mooie, forsgebouwde jongens. Met alledrie heeft hij wel eens een robbertje gestoeid. Al was dat ook niet wat hij er van verwachtte. Oppervlakkig, een beetje goedkoop, recht-op-en-neer, boers.

Zoals gezegd, een zalige kerst voor Harry is een modern kerstverhaal. Passend bij een tijd waarin we massaal de geboorte vieren van iemand waarvan we even massaal het bestaan betwijfelen. In zo’n hedendaagse versie is vanzelfsprekend geen plaats voor maagdelijke, vergevingsgezinde vrouwen. Ook Selma is niet van gisteren: naast haar bed geen kasteelromannetje, maar Eckart Tolle, a New Earth.: ‘het gaat er niet om of iets werkelijk waar is, het gaat er om hoe je het ervaart. Want God zit in je, God dat ben je zelf.’

Op dit specifieke moment, zo vroeg in de ochtend, kan ze wel wat met die wetenschap. Eckarts belijdenis in haar handen, zich extra bewust van de scheppende kracht in zichzelf, gaan haar gedachten verder met Harry.

Harry de homo is grotendeels een bouwvakker zoals wij ons bouwvakkers voorstellen. Stevige vent, altijd vroeg uit de veren, rookt zware shag. Dat laatste mag sinds het rookverbod niet meer in het Zwalkende Zwaantje. Rollen mag binnen, een enkel trekje wordt oogluikend toegestaan: met een pilsje staat hij kleumend onder het afdakje. Harry is een goeie gozer met een piepklein hartje. Type ruwe bolster blanke pit. Hondstrouw, en als ie voor je gaat, dan gaat ie voor je. Alleen, Harry is meer, anders en zoekt daarom ook naar meer en anders. Op z’n werk, in de keet, leest hij de Telegraaf maar thuis, achter de computer, spelt hij de Groene Amsterdammer. Hij smacht naar gezelligheid, maar wil ook diepgang, een intellectuele benadering.

Ja, zo is Harry. Nog voor haar ontbijt heeft Selma zijn zalige kerst tot in detail uitgewerkt.

Het is vierentwintig december voor ze het weet. Ondanks de crisis, onheilsberichten over de recessie, is het een drukte van belang in alle winkelstraten. ‘Het gaat er niet om wat werkelijk waar is, het gaat er om hoe je het ervaart,’ grinnikt Selma, terwijl ze, aan de hand van een van te voren zorgvuldig opgestelde lijst, winkels in en uit loopt. Met twee propvolle boodschappentassen fietst ze aan het einde van de middag naar huis. Daar zet ze de tassen onder de kapstok om er pas de volgende dag naar om te kijken.

Voor Selma zal kerst dit jaar rustig verlopen. Haar enige activiteit zal bestaan uit een fietstochtje naar Buitenveldert. De tassen aan het stuur, ze zullen leeg zijn wanneer ze terugrijdt.

Voor Harry zal deze kerst, zoals al verklapt, een heerlijke zijn.

En voor Ben is eerste kerstdag, als voor velen, een jaarlijks terugkerend ritueel. Zolang hij het zich kan herinneren rijdt hij op die feestdag naar zijn moeder in Velp. Gedurende het jaar bellen ze wekelijks, soms tweemaal per week. Begin december vraagt zij traditioneel: ‘Jongen, wat zijn je plannen met de feestdagen?’ om zoals altijd, en zonder zijn antwoord af te wachten te vervolgen: ‘Oh, nee, ik doe niets bijzonders. Kijk maar of je tijd hebt om langs te komen, kijk maar of het je uitkomt.’ Zodat Ben weet dat als hij op eerste kerstdag niet stipt om twaalf uur verschijnt het hem tot april, mei, zal worden nagedragen. De Vlam meenemen lijkt hem wat snel, net voor elven stapt hij alleen in de auto, op naar de zachte witte bolletjes zijn, de aspergesoep en zelfgebakken kerststol. Toch, ondanks de voorspelbaarheid van de middaguren, zal Ben zich deze kerst blijven herinneren als de kerst waarop door zijn komst ineens alles anders was.

Het is niet druk op de weg. Rond vijf uur rijdt Ben zijn straat weer in, het plekje voor de deur is gelukkig nog vrij. Eenmaal binnen, snakkend naar een borrel, opent hij de ijskast. Daar vindt hij zijn favoriete Chardonay bedolven onder pijpjes bier. Naast de biologische rucola een kilobak stampot boerenkool, half leeggegeten. Verward holt hij naar boven. Het tweepersoonsbed is aan een kant omgewoeld, op de grond ernaast een asbak, vol peuken en plukjes shag. In de hoek van de badkamer een vuile onderbroek, een overal, een paar werkhandschoenen. En in de werkkamer, op zijn eikenhouten bureau ligt een briefje: ‘Lieverd, ben even klussen, tot vanavond, dikke kus, Harry.’

En zo eindigt dit moderne kerstverhaal. Niet alleen met gerechtigheid, mar ook met een hedendaagse kerstboodschap: Het maakt niet uit of hij werkelijk bestaat, het gaat er om dat je in zijn bestaan gelooft, al is het maar voor even.

(dit verhaal verscheen eerder in de Folia, 18-12-08)

de buitenkeuken

Wed, 12 Nov 2008 07:20:00 GMT

Zus is op zoek naar een huis en dat brengt heel wat met zich mee. Niet het huis zelf, dat was snel gevonden: niemand wil op dit moment een huis kopen, en dat, gecombineerd met de beste makelaar van Amsterdam* en mijn immer geprezen connecties** maakte het vinden van een riant dubbel bovenhuis in de binnenstad, nu nog casco, waardoor ze van alles, maar dan ook echt alles, zelf mag bedenken hoe ze het wil, een klusje dat in luttele weken geklaard was.

Maar toen kwam het: wat moet er in? Het nieuwe huis heeft twee (2!) dakterrassen en telt zo’n honderdzeventig vierkante meter terwijl Zus op dit moment, net als ik, een etage van nog geen vijftig m2 bewoont. Bij het oriënterend doorbladeren van een VT Wonen sloeg de schrik ons om het hart, al snel werd duidelijk dat wij beiden lijden aan een serieuze inrichtingsachterstand. Dachten wij bijvoorbeeld nog in termen als ‘barbecue’ of, doe eens gek, een ‘vuurkorf’, al op bladzijde één werd ons de vanzelfsprekendheid van de buitenkeuken opgelegd.

We kijken elkaar wat vertwijfeld aan. Een buitenkeuken? In Nederland? Maar door de overdaad aan inrichtingsvraagstukken over de buitenkeuken lijken twijfels over de wenselijkheid, - hoe vaak, op zo’n sporadische droge zomeravond, zou je de behoefte voelen om buiten een driegangen maaltijd te preparen? – als twijfelen aan de wenselijkheid van een inhouse toilet. Een buitenkeuken is een must, voor iedereen en altijd, de vraag is niet ‘of’, de vraag is ‘hoe’ begrijpen we al op bladzijde twee van de VT Wonen. En dus moeten we daar aangekomen, gegeneerd concluderen dat we op woongebied niet een béétje achtergelopen, maar dat de voorhoede voor ons nauwelijks meer zichtbaar is.

We lezen over de verschillende soorten kookeilanden die er zijn voor in de buitenkeuken. Ene Nicolette betoogt: ‘de buitenkeuken hoeft van mij helemaal niet luxueus, ik heb gekozen voor een eenvoudige kooktrolley. Zoiets geeft een robuuste en toch warme woonsfeer.’

Zwijgend, het schaamrood op de kaken, duid ik met de vuist van mijn linkerhand de hoeveelheid kookeilanden en dito trolleys die zich op dit moment in mijn woning bevinden.

Mijn zus hoor ik uitroepen: ‘Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Hoe hebben we zo diep kunnen zakken? En hoe genant is het: eiland noch buitenkeuken!’ Halverwege de VT neem ik me voor om gesprekken voortaan op het kritieke moment een draai te geven (‘Hoe heb jij je huis ingericht?’ ‘Hé, kijk daar eens, wat een leuk vogeltje!’) en mijn zus besluit om zakelijke relaties voorlopig nog niet in het nieuwe huis uit te nodigen. Het gevoel bekruipt ons dat de inrichting van de buitenkeuken carrières kan maken of breken.

Net als ik zeker weet dat mijn huis, buiten en binnen, aan geen enkele woonstandaard voldoet valt mijn oog op een artikel dat, waarschijnlijk speciaal voor deze doelgroep, aan de VT Wonen is toegevoegd. Als pleister op de wonde.

Het gaat over de Oosterse Wabi Sabi filosofie. Die luidt (ik citeer de VT): ‘Niets blijft bestaan. Niets is perfect. Niets is compleet. Wabi Sabi staat voor de schoonheid van de imperfectie, de kunst van het onvolmaakte.’

Een zucht van verlichting, Wabi biedt perspectief. Ineens lijkt het minder erg dan zo-even beleefd. Ik durf weer om me heen te kijken, en signaleer driftig mijn, tot dan toe onbewuste, hang naar het Oosterse. Wat ik zie is geen bijeengeraapt zooitje, nee ik geef uiting aan een filosofie. En hoezo eiland of trolley? Oma’s oude gasfornuis is weliswaar niet robuust, maar straalt een mystieke woonsfeer uit waar Sabi nog een puntje aan kan zuigen. Hoe langer ik om me heen kijk, hoe groter de opluchting. En zo gebeurt het dat we die avond toch nog tevreden met een bord op schoot in de zon zitten. Niet meer op een ordinair balkon, maar in mijn eigen, geheel volgens de Wabi Sabi filosofie ingerichte buitenkeuken.

*Zie ook: http://www.commissaris.nl

**Ik weet niet of connectie helemaal het goede woord is

de buitenkeuken

Wed, 12 Nov 2008 07:20:00 GMT

De Buitenkeuken

Zwijgend, het schaamrood op de kaken, duid ik met de vuist van mijn linkerhand de hoeveelheid kookeilanden en dito trolleys die zich op dit moment in mijn woning bevinden.

*Zie ook: http://www.commissaris.nl

**Ik weet niet of connectie helemaal het goede woord is

it's so easy being green

Mon, 03 Nov 2008 09:52:00 GMT

Bart van Meulenhoff stuurde een mail. Wil je voor een tijdschrift een column schrijven? Over duurzaamheid?

Ik zeg eerst altijd ja, pas daarna begint het nadenken. Noem het een overlevingsmechanisme. Een gebrek aan grenzen. Een avontuurlijke levenshouding. Of alledrie. In ieder geval is het een instelling die mij kwantitatief veel heeft gebracht.

Ik kon kiezen uit duurzaam wonen, duurzaam werken, duurzaam verzorgen of duurzaam recreëren. Ik deed mijn ogen dicht en prikte.

Twee dagen later, in het vliegtuig naar Heraklion, op weg naar een welverdiende schrijfvakantie, dacht ik na over duurzaam recreëren. Vooral: wat dat in godsnaam zou zijn. De wens, de vader&de gedachte: het eerste dat me te binnenschoot was dat duurzaam toch vooral langdurig betekende. ‘Zou een heel jaar vakantie niet veel duurzamer zijn dan twee weken?’, vroeg ik hoopvol aan reisgenote Zus. Maar zij weerlegde dat zulke gedachten vooral opkomen bij mensen die niet vaak genoeg, laat staan duurzaam, recreëren.

Duurzaam. Kan dat tegenwoordig nog wel? Was mijn volgende gedachte.

Is duurzaam niet net zo uit als Mart Smeets, hippe restaurants en Ibiza?

Is duurzaamheid niet, Absolutely Fabolous gesproken, ‘só five minutes ago’?

Ik trok het, in groen-, en bruintinten uitgevoerde vliegtuigmagazine tussen de spuugzakjes vandaan en mijn vermoeden werd bevestigd. Op drie willekeurig opengeslagen pagina’s telde ik in totaal vierentwintig keer het woord duurzaam. Hippe mensen, Jan Modaal, ze recreëren duurzaam, tegen de klippen op. Een reis per Orient-Express, het bezoeken van de Zwitserse Business Class Lounge of een Canadees gehucht, duiken in Belize, het per helikopter bezichtigen van de Niagara Falls, elke vorm van recreatie is op het moment heel verantwoord. En, eerlijk is eerlijk: de wetenschap dat Zus en ik door het maken van deze vliegreis ook ons steentje bijdroegen gaf me een prettig, voldaan gevoel.

Nu alleen die column nog.

de fictieve crash

Tue, 07 Oct 2008 06:23:00 GMT

Al weer zo’n drie weken geleden schoot het in mijn gedachten om daar angstvallig prominent aanwezig te blijven. Zó aanwezig dat de woorden onwillekeurig in elke zin terugkwamen.

‘Het ligt niet in mijn vermogen dit project tot een goed einde te brengen’, hoorde ik mijzelf zeggen, terwijl ik bedoelde dat ik er geen zin in had. ‘Het projectplan is gecrashed’, nadat ik het door de papierversnipperaar had gehaald.

Zoals velen heb ik mijn, bescheiden, vermogen geparkeerd bij een Bank en zoals bij velen spookt daarom nu voortdurend de vraag door mijn hoofd of dit vermogen, en de daaraan verbonden dromen, nog wel veilig zijn.

Angst is een slechte raadgever. Maar waar eindigt angst en begint realiteitszin? Was het angst die mij mijn accountmanager bij de Bank deed benaderen met de vraag hoe veilig mijn geld daar nog is? Was het angst die vervolgens in mijn hoofd een beeld creëerde van mijn accountmanager onder een tafel waar hij voorlopig, ook uit angst, niet meer onder vandaan durfde te komen? De accountmanager heet de heer V. de Bruin, hij heeft achter wel een naam, voor slechts een letter. Het duurde dagen voordat hij mijn vraag beantwoordde.

Ik las de mail van De Bruin voor aan de Narwal en vroeg hem wat hij er van dacht. De Narwal zweeg, deed alsof hij nadacht, en daarna zei hij: ik kan me niet voorstellen dat het in Nederland fout gaat.’

In veel boeken, - zelfhulp op diverse niveaus -, lees ik: alles is mogelijk als je het maar kunt bedenken en visualiseren. Zou je dat ook kunnen omkeren: gebeuren dingen niet als je ze je niet kunt voorstellen? En een stap verder: wanneer we een toekomstige crash als pure fictie beschouwen, blijft hij dan fictief?

Het zou de kredietcrisis kunnen verergeren, - alles draait om vertrouwen -, als ik het antwoord van de heer V. de Bruin, op mijn website publiceer. Maar zou het de ramp ook tegen kunnen gaan, wanneer ik het antwoord als pure fictie neerzet? De Bruin schreef, - ik heb het nadrukkelijk in mijn eigen woorden fictief samengevat -: ‘waarschijnlijk komt het wel goed met uw geld, maar als het echt mis gaat dan gaat het zo mis dat u van uw vermogen nog hooguit een ijsje kunt kopen.’

Graag wil ik iedereen wijzen op het uitkomen van de Midprice-editie* van de Warlus.

Slechts 10 euro!: dezelfde tekst&inhoud, maar nu voor een crisisprijs.

*te verkrijgen bij de betere boekhandel, ako, bruna etc.

Lekker nøken in je Ivar (2): het wezenlijke

Sat, 13 Sep 2008 11:54:00 GMT

Vorige week sprak ik Ronald nogmaals. De man die de liefde op z’n Zweeds bedrijft en zijn vriendin ten huwelijk vroeg toen het gesprek nu eenmaal zo liep. Inmiddels was hij gescheiden. Trots liet hij zijn rechterhand zien, de zon had het witte streepje al vervaagd.

Ronald had me uitgenodigd voor een lunch in hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Oude sjiek, maar niet onprettig, op de achtergrond voorspelbaar pianospel. We klapten lauw en plichtmatig, Ronald een tikje verveeld, wanneer de pianist een nummer voltooide.

Het eerste half uur wisselden we gebruikelijke prietpraat uit, en dronken daar een gebruikelijke fles witte wijn bij. Ik had al verteld over een nieuwe liefde, en Ronald, tussen de slokken door, dat hij minder was gaan drinken, toen hij ineens een overgang maakte naar het wezenlijke.

‘A New Earth, Eckhart Tolle’ zei hij geestdriftig: ‘Terug naar je kern’.

Hij had het boek gelezen toen hij in New York was, en bij terugkomst resoluut zijn jacht en de vijftien auto’s in de verkoop gezet.

‘Het gaat niet om bezit, het gaat erom dat je dat doet wat echt bij je past’ zei hij, met dezelfde geestdrift.

‘Heb je ook de Z3 weggedaan?’ vroeg ik met enige verbazing. Hij had me meerdere malen bezworen dat de BMW Z3 en hij voor het leven onafscheidelijk waren.

‘Ik rij nu in een Ford K!’ en opgetogen wijn wegslokkend vervolgde hij dat hij ook zijn hoeveelheid huizen, - zolang ik hem kende was hij nooit langer dan vier dagen achtereen op één locatie te vinden, - had uitgedund tot één simpel tweekamer appartement. ‘Een mens heeft niet zoveel nodig. Doen wat je echt wilt, daar draait het om.’

We lieten ons nog eens bijschenken, - goed eten en drinken bleef een mens gelukkig wel nodig hebben- , en Ronald mijmerde over Eckart Tolle en de Kracht van het Nu. Over het heerlijke gevoel dat je kreeg als je deed wat je écht wilt, en over het gebrek aan luxeproblemen na het elimineren van bezit: ‘Ik woon nu in een huis waar ook al mijn post wordt bezorgd. Ik hoef niet meer naar de post, de post komt nu naar mij toe!’

Na het eten dronken we beiden een port, we proostten op zijn verlichting. In verwarrende extase vroeg Ronald aan de ober: ‘heeft u er voor mij een calvados bij?’

De volgende dag verkocht hij het overgebleven appartement. Het diner, het gesprek, of de combinatie van port met calvados, had hem de energie gegeven om de laatste knopen door te hakken. Hij zou op reis gaan, zich elders vestigen, en daar iets gaan doen wat hij echt wilde. Hij had getwijfeld over London, maar tegen theetijd leek Zurich een betere keuze. Zijn spullen, of wat er nog van over was, waren per verhuiswagen al onderweg.

Opmerkelijk: vanavond strijden drie kandidaten om de baan van hotelreceptionist bij Huis ter Duin. (13 sept, Ned 3, 21.15 u.)

De narwal

Tue, 26 Aug 2008 07:57:00 GMT

‘Ik wil een narwal zijn,’ had de narwal gezegd, zachtjes, maar wel beslist.

‘Ok’ had ik geantwoord, zonder over de consequenties na te denken. Het klonk wel mooi, vertrouwd ook vanwege ‘de wal’, tegelijkertijd als een parodie door de ‘nar’. Maar de narwal maakte vanaf het begin duidelijk niets, ook niet in satirische vorm, met mijn overleden geliefde van doen te willen hebben.

Ik had, treffend qua postuur, ‘beertje’ gesuggereerd. Al schoot die associatie misschien in mijn hoofd omdat ik die dag schreef over een beurshandelaar die zo werd genoemd. De beurshandelaar bevindt zich in oktober 1987, samen met een jonge blonde vriendin, op een tropisch eiland. Hij loopt over een hagelwit strand naar een bar voor een verse jus en een bloody Mary en ziet daar op tv dat bloody Monday begonnen is. In shock loopt hij terug naar de blonde schoonheid. Net vóór het tropische tripje ging hij ‘long’ in futures, nu nog verkopen is onmogelijk: de telefoonlijnen zijn overbezet. Zittend op het randje van het teakhouten ligbed probeert hij haar de omvang van de ramp duidelijk te maken. Verbijsterd verloren bedragen stamelend ziet hij zijn vermogen, de saab cabrio en het grachtenpand verdampen, en schulden ontstaan die in één mensenleven niet af te lossen zijn. Dan draait de vriendin zich op haar zij en stereotypeert zichzelf door stralend te antwoorden: ‘Geeft niets beertje, want ik heb een verrassing voor je: ik ben zwanger!’

Maar goed, de narwal wilde geen ‘beertje’ zijn.

Hij zei: ‘ik heb iets tegen ‘tje’’. En om zijn woorden kracht bij te zetten: ‘vanwege Maartje keek ik nooit naar Nova.’

‘‘Beer’ dan?’ probeerde ik.

Hij schudde zijn hoofd, herhaalde ‘narwal’ en doceerde stellig: ‘Wist je dat het een extreem gevoelig, wat mensenschuw beestje is? Qua uiterlijk agressief en dominant, en de spriet op zijn hoofd lijkt een wapen, maar dat is niet meer dan de buitenkant.’

Pas later realiseerde ik me de consequenties en dacht: ‘mensenschuw?’

Want dat gesprek was telefonisch en al weer zo’n drie weken geleden.

Nu neem ik het mezelf kwalijk, dat ik niet doorvroeg, naar de achtergrond en eigenschappen van zo’n beestje en hoe je dan het beste met een narwal om kunt gaan.

Op wikipedia vind ik geen foto, alleen een tekening, Rien Poortvlietachtig. Het artikel spreekt over ‘de mythe van de narwal.’ Het rept niet exact over ‘mensenschuw’ maar vermeldt dat hij slechts zelden ten zuiden van Groenland wordt gesignaleerd.

Lekker nøken in je Ivar

Sat, 16 Aug 2008 08:13:00 GMT

Ik herinner me een van onze eerste gesprekken, bij Dylan op de Keizersgracht, ik zei: ‘Ronald, misschien moet je naar New York, en daar een imperium beginnen.’

We waren elkaar tegen gekomen op een borrel voor yuppen, vanaf dat moment hadden we elkaar jaarlijks een of twee keer gesproken. Ronald was begin veertig, - al zou je hem jaren ouder schatten -, had een kantoor in de Gouden Bocht, vijftien auto’s, - waarvan drie een collectors item -, een zeewaardig jacht, en toch nog steeds het gevoel dat dit het niet was. Wanneer we elkaar zagen vertelde hij over mogelijke nieuwe plannen, uitdagingen die hem wel zouden bevredigen, en ik vertelde dat mijn leven de laatste jaren niet meer zo avontuurlijk was.

Ronald was geadopteerd door een burgergezin, maar van oorsprong van adel. Als hij over seks praatte, en dat was vrij vaak, klonk het door de bekakte stem aseksueel, neutraal. ‘Nøken’ hij sprak het uit met een streepje door de o. Een associatie met dennengeur en de neutrale warmte van een sauna drong zich op. Niets vunzigs of ordinair, ook niet liefdevol. Degelijk, Ikea: lekker nøken in je Ivar.

Aan het einde van onze tweede ontmoeting, na meerdere anekdotes waarin hij lekker had genøked, vertelde hij dat hij onlangs was getrouwd. Met de vrouw waar hij zich tot dan toe vooral negatief over had uitgelaten.

‘Maar waarom heb je haar eigenlijk ten huwelijk gevraagd?’ wilde ik weten.

‘Het gesprek liep zo,’ antwoordde hij, met de voor hem zo kenmerkende hulpeloze blik. ‘Help mij, ik weet het ook allemaal niet’ lijken zijn ietwat scheve ogen voortdurend te onderstrepen. Ook het plukkerig geknipte blondgrijze haar ondersteunt zijn wens net uit het ei gekropen te zijn. Behalve dat het hem was overkomen, en natuurlijk dat de bruiloft groots was geweest, wilde hij niet veel kwijt over zijn huwelijk.

In het jaar dat volgde stuurde hij me sms’jes uit Barcelona, Parijs, Costa Rica en uiteindelijk ook uit New York.

‘Hoe gaat het met de plannen voor het imperium?’ vroeg ik daarom toen ik hem vanmiddag weer zag.

‘Ik ben failliet,’ zei hij en het klonk als een opluchting. Hij verhaalde lachend over de dreigementen van de bank toen hij niet met geld over de brug was gekomen, dat hij een paar maanden te lang niet op kantoor was geweest, toen wat had gerommeld met de boekhouding en het bedrijf daardoor toch nog lucratief had kunnen verkopen. Lucratief genoeg om de restschuld tot enige tonnen te beperken.

Met twee vingers pakte hij zijn trouwring vast en draaide hem rusteloos rond.

de kracht van Claudia

Sun, 03 Aug 2008 11:48:00 GMT

Ik zit in een Fries gehucht, in een afgelegen huisje, in een schaduwrijk bosje. Overdag schrijf ik, als er zon is bruin ik, en vanaf acht uur ’s avonds kijk ik tv. Er staat hier een kleine tv, in een ver verleden behoorde hij nog tot de inventaris van Nico. Hij gebruikte hem voor de wisselkoersen op kantoor, ik kijk naar Nederland 1,2, 3 en TV Friesland, want groter is het repertoire niet. Toegegeven, hij piept en kraakt, en het duurt steeds langer voor hij opstart, maar tv is tv.

Het is komkommertijd. Er zijn veel herhalingen van samenvattingen van belangrijke tv-momenten. Andere programma’s lijken slechte persiflages op Ederveens 30 minuten, - mensen die op lemmingachtige wijze ‘het roer omgooien’-. Maar vanavond zal dat anders zijn. Ok, eerst het journaal, het verbazingwekkende nieuws dat kinderen ook dit jaar schoolagenda’s kopen, maar daarna: Claudia de Breij! Wat een vreugde tussen al die komkommers door, zo’n vrouw die geen ballen nodig heeft.

De show wordt opgenomen in Groningen. Om de één of andere reden worden bijna alle shows, ook van mindere goden dan Claudia, opgenomen in de schouwburg in Groningen. Is het publiek daar bijzonder meegaand of fotogeniek? De directeur ambitieus?

De show van Claudia gaat over Camiel Eurlings als excuustruus, Mies Bouwman als valse nicht en Poema’s (ook cabaret ontkomt niet aan komkommers) op de Veluwe, maar vooral over rampen en ontruimingen. In dit geval natuurlijk de ontruiming van de stadschouwburg van Groningen. Al aan het begin van de show geeft Claudia het publiek uitgebreide instructies hoe te handelen en wat te doen. Ze zweept de zaal op, en krijgt ze zover dat ze meebrullen met anti-paniek slagzinnen en zich verdelen in leiders en volgelingen, waarbij de eerste de laatste zullen begeleiden mócht een ontruiming ooit nodig zijn.

Je hebt geen Friese of Groningse klompen nodig om aan te voelen dat, onvermijdelijk, later op de avond een brandalarm of plotseling gillende sirene het vervolg zal zijn. Zo hoort een show nu eenmaal in elkaar te zitten. Maar juist omdat Claudia zo’n vakvrouw is leidt ze de aandacht perfect af met grappen en grollen zodat de ontknoping toch nog onverwacht komt. Plotseling is het zo ver. Twee gigantische rookkanonnen ontnemen de kijker het zicht op het podium, een luide knal en Claudia die er boven uit gilt: ‘we moeten ontruimen, we moeten ontruimen!’ daarna een zwart beeld en een luide piep. De piep houdt lang aan. Het beeld blijft lang zwart. Geweldig gedaan, vind ik eerst nog, dat ze de kijkers thuis ook zo meeneemt in de ontruimingsbeleving. Na een minuut of vijf vraag ik me wel af hoe lang ze dit vol wil houden.

de kracht van Claudia

Sun, 03 Aug 2008 11:48:00 GMT

hardleers

Sun, 20 Jul 2008 14:21:00 GMT

Wanneer ik met olijfolievette handen probeerde om grip te krijgen had dat al maanden geen enkel effect meer. Maar steeds vaker drupte er toch ook een blijvend sliertje uit als ik met droge handen hetzelfde deed. Ik was een complex verhaal aan het schrijven, het verwisselen van een kraanleertje leek daarbij vergeleken een aantrekkelijk tussendoortje. Een middagpauze, een welkome afwisseling. Iets praktisch wat wél zomaar zou lukken, snel en makkelijk aantoonbaar resultaat zou opleveren. Gereedschap en leertjes waren verdwenen samen met mijn laatste liefde, maar twee straten van mijn huis verwijderd is een Praxis.
Al snel na de tocht naar de doe-het-zelver had ik om twee redenen een licht gevoel van trots: ik had er aan gedacht om eerst de hoofdkraan dicht te draaien, én ik had oude keukendoekjes rond beide kraanknoppen gedrapeerd, zodat ze niet zouden beschadigen terwijl ik de waterpomptang hanteerde.

Toen ik ‘krak’ hoorde verdween de illusie van meesterschap. Ik verlegde mijn aandacht van de koud-, naar de warmwaterknop, maar dat verdubbelde de desillusie. Ik trok en duwde wat. Ik bestudeerde het mechaniek achter de knoppen, de knoppen zelf en de onderdelen die ‘krak’ hadden gezegd. Ik rommelde met de waterpomptang en experimenteerde enkele malen zinloos met het terugzetten van de knoppen.

In het half uur erna kwam ik er achter dat mijn vriendenkring zich gemakkelijk in twee groepen laat verdelen. Vrienden met kinderen zijn op vakantie wanneer het hoogzomer is. En de thuisblijvers vroegen zich, op één uitzondering na, lachend af wat een leertje was. De uitzondering vond het nodig mij er op te wijzen dat moderne kranen geen leertjes hebben. Hij weidde uit over de voordelen van een keramisch mechaniek.

Eerst maar eens een uitgebreide lunch. Al lukte het me tijdens de bereiding van de salade nicoise niet voortdurend om te negeren dat er nu helemaal geen, of juist ongecontroleerd veel, water was. Maar daarna genoot ik van de sperziebonen, de precies hard genoeg gekookte eieren en de stukjes tonijn. Ik vond de dressing uitermate geslaagd. Terwijl ik m’n bord in de afwasmachine zette bedacht ik wat nu exact het fijne van schrijven is. Als je een woord verkeerd spelt, wanneer een zin niet loopt of zelfs een hele alinea niet naar tevredenheid is, is er feitelijk niets aan de hand. De ‘delete’ knop wist wat je geschreven hebt en zo maak je alles moeiteloos ongedaan. Vanuit een vaag hoopvol gevoel draaide ik daarna nogmaals, tegen beter weten in, de hoofdkraan open.

Ik ging die middag nog drie keer naar de Praxis. De eerste keer voor nieuwe knoppen, daarna om die knoppen te ruilen. De derde keer bezocht ik uit schaamte een ander filiaal en schafte daar een Engelse sleutel aan.

Wel geniet ik nu zeker tien keer per dag bijzonder intens wanneer de kraan soepeltjes en drupvrij dichtdraait.

de week van het exhibitionisme

Sat, 12 Jul 2008 11:23:00 GMT

Op vrijdagavond at Bert bij mij, we namen samen de week door. Bij een eerdere ontmoeting had ik Bert als geestelijk exhibitionist getypeerd. Dat had te maken met de eindeloze stroom van publicaties, producties, meningen en opmerkingen, die er uit zijn handen en mond kwamen. Nu zaten we samen op mijn bank, Bert dronk bier en bladerde door mijn tijdschriften en ik moest mijn vraag, ‘hoe was jouw week?’ twee keer herhalen voordat ik een antwoord kreeg. Hij legde de Elegance even opzij, vertelde dat hij op maandag een boek had voltooid, dinsdag de opzet had geschreven voor een nieuwe, en dat er op woensdag en donderdag twee filmscenario’s de deur uit waren gegaan. Hij hield zijn antwoord opvallend kort en bondig, al na een paar minuten besloot hij: ‘en nu zit ik op de bank bij een vrouw die mij een geestelijk exhibitionist noemt. Ik zal vanavond vooral zwijgen.’

Dus vertelde ik. Over de begrafenis van pater van Kilsdonk, de pater van het volk, de verschoppelingen, de aids-patiënten en de homo’s. De plechtigheid had uit twee delen bestaan.

Zondagavond was het eerste deel, in de Oude Kerk. ‘Welkom op deze boeiende avond,’ met die woorden werd de avond geopend door één van de leden van het organisatiecomité: vijf mannen en een vrouw, ze zaten prominent op de voorste rij. Opvallend genoeg waren er om hen heen plaatsen vrij, terwijl er achterin mensen met een sta-plaats genoegen moesten nemen. Het organisatiecomité vervolgde: ‘We hopen dat u van deze avond zult genieten.’ Alweer zo’n wonderlijke zin voor een afscheidswake. Of was het geen wake maar een feest? En om wie draaide het? Wie wilde zich hier laten zien? Halverwege de avond werd er gecollecteerd, niet voor de behoeftigen, maar voor de organisatie. Ik verwoordde mijn verontwaardiging als volgt tegen Bert: ‘De leden van dat comité, dat zijn mensen met uitzonderlijke goede banen. Dat zijn bezitters van monumentale herenboerderijen en grachtenpanden. Ze rijden in jaguars.’

Hoofdschuddend viste Bert een Avantgarde uit mijn stapel tijdschriften. Voordat ik verder kon vertellen over het tweede deel van de begrafenis wees hij mij subtiel op mijn exhibitionisme: ‘Heb je ook tijdschriften waar je zelf niet in staat?’

Na een gepaste stilte vervolgde ik het verhaal over de begrafenis. Op maandagochtend werd de pater voor de tweede keer begraven. In een overvolle Dominicuskerk, waar opvallend genoeg toch voor iedereen plek was. Er werd gezongen, zonder dat het een feestje was. De collecte was deze keer niet voor Amsterdam-Zuid, maar voor Afrika. En er was exhibitionisme, maar in de enige vorm die past bij een begrafenis, vooral bij de begrafenis van een pater. Het ging over het exhibitionisme, de openbaring, van God en hoe de pater daar vorm aan had gegeven. Hij had dat niet gedaan door praten, mooie zalvende woorden, nee hij deed dat op de enige manier die werkelijk bewondering afdwingt. Tijdens de dienst herhaalde Jan Nieuwenhuis, vriend en collega, het levenswerk van de pater in diens woorden: God moet je doen.

† Pater van Kilsdonk

Wed, 02 Jul 2008 16:04:00 GMT

Omdat de Pater iedereen trouwde die katholiek wilde zijn maar zich daar ook tegen wenste af te zetten, ken ik opvallend veel echtparen, ze hebben de leeftijd van mijn ouders, die door hem in de echt verbonden zijn. Een groot aantal van hen woont in Amsterdam-Zuid, waar ook de pater tot ruim een jaar geleden verbleef. Met een aantal andere bejaarde paters bewoonde hij, nabij de Lairessestraat, een oudemannenhuis voor deze beroepsgroep. Afgelopen Oud&Nieuw, tijdens het jaarlijks souper bij een gezamenlijke vriendin, vroeg ik hem hoe het beviel in zijn nieuwe woning, hij was immers net verhuisd naar het St.Bernardus op de Marnixstraat.

‘Bijzonder goed’ zei hij, terwijl hij mijn arm vastpakte, zoals hij zo vaak deed als hij aandachtig in gesprek wilde verkeren. ‘Uitstekend zelfs,’ vervolgde hij lispelend, met zachte zuidelijke stem. Hij lispelde met de jaren steeds vaker, en herhaalde ook meer, maar omdat zijn woorden nog steeds de moeite waard waren hinderde dat niet. ‘Ik ben zeer verheugd dat ik deze stap heb gezet.’ Behalve dat zijn woorden boeiden, was ook zijn woordkeuze karakteristiek. Ik luisterde met een glimlach, ook omdat ik het bewonderde dat de overgang naar een verpleeghuis, door velen toch beleefd als achteruitgang, door hem met zoveel optimisme en levensvreugde werd omschreven. Toch was ik vooral gecharmeerd door de glasheldere analyse waarmee hij vervolgde: ‘Er zijn hier nog echte mensen op straat, ze leven zoveel meer, en ze lachen. Dat zag ik niet waar ik voorheen woonde.’

Ik had er een Walrus voor nodig, de pater een verhuizing, onze conclusie was hetzelfde. Al zaten we nu toch ook weer gezamenlijk aan tafel in Amsterdam-Zuid.

De laatste keer dat we samen opliepen was bij de oratie van mijn zus. Bij andere gelegenheden haalde de pater mij en haar nog wel eens door elkaar. Dan vroeg hij achter onze rug aan een vriend of een vriendin: ‘Zeg, is zij nu de wetenschapster, of de schrijfster?’ Deze keer stelde hij die vraag niet, de rolverdeling was hier overduidelijk. We luisterden aandachtig naar de geleerde woorden van mijn zus. Ze zei wat ze altijd al had willen zeggen en daarom voor de meeste aanwezigen volstrekt onbegrijpelijk was. Tot het applaus kwam rustte de kin van de pater nadrukkelijk op zijn borst. Daarna liepen we samen achter haar aan door het gangpad van de aula. Dat ging nog maar net. Stapje voor stapje wandelden we arm in arm aan de kop van een lange file. Wellicht was het zijn één na laatste.

de bandbreedte van een scharrel

Sun, 29 Jun 2008 18:44:00 GMT

Ik zit in de trein op weg naar een lezing in Winsum, Groningen. Naast en tegenover mij zitten twee meisjes, vrouwen, ik schat ze begin dertig. De een donkerharig, de ander blond. Ze zijn druk in gesprek. Nu en dan vullen ze elkaars zinnen aan. Terloopse opmerkingen, woorden die, alleen voor hen, een lading hebben: ze kennen elkaar duidelijk lang en goed.

Het gesprek gaat over jongens, mannen. Vreemd: ze giebelen als onervaren pubers, tegelijkertijd praten ze uiterst geroutineerd over mogelijke avonturen. Alsof ze een menukaart doornemen: Vlees of vis. Bolognese of carbonara, Tjap Tjoi of toch de Thai: ‘Wat neem jij?’ willen ze van elkaar weten.

Hun kleding, mobieltjes en handtassen verraden een goede baan. Ik vraag me zelfs af wat ze in de trein doen. Hoort hier geen lease-auto bij?

‘Nou, weet jij al wat je wilt?’ vraagt de blonde nogmaals. Ze weet het zelf duidelijk nog niet. Ook de donkere twijfelt: een scharrel of toch een minnaar.

‘Ja, of iets vast,’ oppert de blonde, al lijkt ze zich af te vragen of dat wel op het menu staat.

De donkere haalt haar schouders op. ‘Vast’, dat komt. Of niet. Dat kun je niet plannen. En ze constateert dat dat laatste, de boel op z’n beloop laten, niet de sterkste kant van haar vriendin is. Ze somt een aantal voorbeelden op en de blonde lacht besmuikt. Als de analyse is afgerond zijn ze weer terug bij het dilemma: een scharrel of een minnaar?

Er volgt een eindeloze reeks namen van mannen die in het verleden voor hen de ene, of de andere, rol vervulden. Elke naam gaat vergezeld van een uitvoerig en gedetailleerd verslag van zijn kwaliteiten in bed, ter afsluiting krijgt hij een rapportcijfer. De blonde merkt op: ‘een minnaar mag een tien scoren, maar een scharrel niet.’

‘Een tien is teveel, maar aan een zes heb je weer niets,’ zucht de donkerharige.

Tussen Amersfoort en Zwolle leer ik dat een scharrel leuk genoeg moet zijn om mee te praten (met een minnaar doe je dat niet, die arriveert het liefst pas rond bedtijd), dat hij mee mag naar de film, eventueel zelfs op een korte vakantie. Maar ook dat ‘de bandbreedte klein is.’

‘Tussen een zeven en een acht,’ meent de blonde.

‘Tussen een zeven en een acht,’ herhaalt de donkerharige.

Bij een hoger cijfer worden de dames verliefd, goede sex bindt, en dan is het, vanwege die gezamenlijke uitjes, geen scharrel meer. Dan riekt het naar vast, terwijl de scharrel daar, anders was het geen scharrel, niet leuk genoeg voor is.

Net voor Meppel lijkt het onderwerp eindelijk uitgeput. De blonde stapt over op de weekplanning. Ze gaan komende woensdag naar de film. Naar Sex and the City. Met een derde vriendin. En zonder scharrel.

P.S. Dank voor de vele inzendingen hier, en via mijn e-mailadres, op de wedstrijd (zie vorige weblog) waarbij een Walrus te winnen viel. Een onafhankelijke jury besloot unaniem dat Antoinette de rechtmatige winnares is. Het enige wat nu ontbreekt is haar adres. Maar als ze dit lees kan ze dat vast even naar mij mailen (bregje@bregje.nl)

De Walrus winnen

Sat, 14 Jun 2008 12:45:00 GMT

Vandaag staat de Walrus in Wakker Nederland. In de papieren versie (sectie VROUW natuurlijk, hij had niet anders gewild) en ook, wat kleiner, op internet. Klik hier voor het artikel. Ik lees dat er een Walrus te winnen is. Er is al een reactie van een mevrouw die zo vriendelijk is om wel te willen winnen.

Er is ook een discussievraag: 'zou jij een relatie aan kunnen gaan met iemand die zich bezighoudt met illegale zaken? 'Ik loof een extra Walrus uit voor degene die deze vraag met 'ja' en een origineel betoog beantwoord (op bregje.nl, niet op telegraaf.nl)

Oh, de foto's zijn van George van der Vlugt, ze staan niet op de telegraafsite, wel in de krant. En hier natuurlijk.

het verdwenen stukje (2)

Sun, 01 Jun 2008 18:39:00 GMT

(vervolg op vorige blog)

We ontbeten met pannenkoeken met kersen. Daarna moest Klaid aan het werk: hij begeleidde een groep middelbare Duitsers bij hun wandelingen rond Voskopoje. Ze zaten aan de tafel naast ons. Mannen in afritsbroeken, telelenzen op bierbuiken. Vrouwen met vormeloze kapsels en degelijke rugzakjes.

‘Heb je zin om mee te gaan met de wandeling?’ ik zag een hoopvolle blik in de zachtgroene ogen, maar ik schudde van nee. Ik wilde naar de oude kerk, beneden in het dorp, niet wandelen met kleurloze Duitsers.

‘Ik hoop dat het wel goed gaat met je nieuwe stukje, dat het niet weer verdwijnt’ zei Klaid bij het afscheid.

Ik knikte en dacht: ‘Waar begrip eindigt, daar rest slechts aanbidding.'

In de Petruskerk in Voskopoje bekeek ik eeuwenoude iconen. Ik verwonderde me over de kerkverlichting, alweer een mengelmoesje, nu van statige zuilen en lampjes uit de zestiger jaren. Ik kocht tien kaarsen. Ze kostten acht lek per stuk. Voor de zekerheid duwde ik een briefje van tweehonderd lek door de gleuf, en ook nog wat losse muntjes.

Ik stak ze één voor één aan. Ik aarzelde hoe ik het zou formuleren. Fluisterde toen: ‘voor de Albanese informatietechnologie.’

Albanië is een mengelmoesje

albanie (2) het verdwenen stukje

Wed, 21 May 2008 15:17:00 GMT

In mijn vorige weblog schreef ik over Albanië, waar ik met een vriendin op vakantie ben. Met dat stukje was iets aan de hand, uit reacties begrijp ik dat de helft ervan al snel van het internet verdween. Een halve dag, hooguit tien uur, toen was mijn verhaal gehalveerd. Een wonderlijke ervaring: woorden die ik zelf schreef en plaatste, ze staan er ineens niet meer. Ik piekerde wat er gebeurd kon zijn, ik zocht naar een verklaring.

Tussen het piekeren door ging onze reis verder. We kwamen aan in Voskopoje, een klein dorpje in het Zuidoosten van Albanië. Daar, in de bar van het Akademia hotel, ontmoette ik Klaid, een Albanees van een jaar of vijfendertig, die goed Engels sprak. Klaid was, behalve een charmante man met opvallende zachtgroene ogen, ook een enthousiast verteller. De muziek in de bar stond hard en was zoals veel in dit land een mengelmoes: hiphop, Albanese en Griekse volksmuziek, afgewisseld met Abba en de Beegees. Tot we naar buiten liepen konden we elkaar nauwelijks verstaan.

In de tuin, bij raki muskat, - veel lekkerder dan Griekse raki - verhaalde Klaid uitgebreid over zijn land, over het geloof, het communisme, de geschiedenis. Het laatste bestaat uit een opeenstapeling van overheersingen door vreemde volkeren en dito geloven: Oude Grieken, Nieuwe Grieken, Duitsers, Oude Romeinen en Nieuwe Italianen. Om praktische redenen, financiële of economische belangen, namen de Albanezen de geloven van de heersers zonder veel gemor over. Het resultaat was, net als de muziek in de bar, een mengelmoesje: Islam, Griekse Goden, Orthodox Katholieken, oud heidense gebruiken. Alleen het communisme, daar hadden ze zich massaal van af gewend.

Klaid zei: ‘Het communisme was een onmogelijk geloof in een voorstelbaar paradijs. Geloof is er juist vanwege het onvoorstelbare, het onverklaarbare. Wat niet verklaard kan worden, waar het begrip ophoudt, daar rest alleen de aanbidding.’

We dronken nog een raki, rookten mijn laatste sigaretten en terwijl het spookachtig donker werd mijmerden we over hogere machten in Albanië, juist omdat er hier nog zo veel onverklaarbaar leek.

Op een gegeven ogenblik schoot de gedachte aan het gehalveerde weblogstukje in mijn hoofd. Ik vroeg aan Klaid: ‘Hoe kan zoiets gebeuren?’

‘Voor wie was het stukje precies?’ wilde Klaid weten.

‘Voor het internet,’ zei ik.

Het wereldwijde web staat in Albanië nog in de kinderschoenen. Minder dan één procent van de Albanezen surft wel eens op het net. Klaid leek niet bekend met het concept weblog.

Hij zweeg en haalde zachtjes zijn schouders op.

‘Zal ik het opnieuw proberen te plaatsen?’ vroeg ik.

Hij schudde heftig nee, keek daarbij even omhoog.

Misschien was het de omgeving, zelf was ik ook wat huiverig over een nieuwe poging.

(wordt vervolgd)

een ongecompliceerde vakantie

Thu, 15 May 2008 08:14:00 GMT

Het was louter toeval dat de man met de complicaties* en ik allebei plannen hadden waarin Albanië een rol speelde. Zijn plannen kwamen voort uit een combinatie van een vriendschap met een Albanese en zijn professionele behoefte zich te onderscheiden met foto’s van nog niet platgetreden paden.

Mijn plannen hingen samen met de avontuurlijke aard van een goede vriendin. Een al wat oudere dame, ze kan gedetailleerd over de oorlog verhalen, al ziet ze er uit alsof ze toen nog in de luiers lag. Ze is deftig, extreem eigenwijs, en heeft een intrigerende levensstijl; vorig jaar trok ze dwars door Afrika. Met een weekje Toscane zou ik geen kans maken op haar reisgezelschap.

Mijn reisgenote constateerde vandaag: Albanië is een Italiaanse variant op Griekenland zo’n dertig jaar geleden. Ik zie een derdewereldland, ezeltjes en mercedes gebroederlijk naast elkaar op half aangelegde wegen, om de vijftig meter een tankstation: de maffia wast wit middels benzine.

*zie twee blogs terug

de Waaldorpse vlakte

Thu, 08 May 2008 08:22:00 GMT

Toen ik G. belde zei ze direct: ‘Ik zit in de trein, er kijkt nu al iemand verstoord op.’

Het was heerlijk weer die zondag. Ik had de hele middag in het park gezeten en nagedacht over mijn volgende boek. Soms heeft schrijven weinig te maken met zinnen en alinea’s, en heeft het eerder iets weg van een vijfduizendstukjes puzzel. Op een terrasje op het Westergasterrein had ik onder een strakblauwe hemel urenlang vruchteloos geworsteld met de puzzelstukjes. Wat zeker meespeelde was dat het laat was geworden de avond daarvoor. Dat ik teveel rosé had gedronken. Dat ik weliswaar zonder sigaretten van huis was gegaan, maar uitging met veel te aardige mensen die ze ongevraagd, en galant al aangestoken, in mijn mond hadden geduwd.

Na uren worstelen stonden er drie steekwoorden in mijn opschrijfboekje, ik brak op, fietste naar huis en belde G. Toen ze vertelde dat ze in de trein zat wilde ik weten waar naar toe.

‘Ik ben op weg naar de Waaldorpse vlakte.’

Misschien was het nog steeds de rosé, de ongevraagde sigaretten. Er ging geen belletje rinkelen.

‘Wat is dat?’

G. beklaagde zich dat haar vriend ook al niet had geweten was dat was. Maar haar vriend is net vijfentwintig en ze dacht dat het aan zijn generatie lag.

Ik voelde me een beetje schuldig.

‘Ik heb er wel eens van gehoord,’ probeerde ik. ‘Is het soms een natuurgebied? Of een theatergezelschap?’

‘Het is een theatervoorstelling’ zei G. ‘Hij wordt één keer per jaar opgevoerd. Er wordt niet bij gesproken.’

‘Leuk. Interessant!’ zei ik. Opgelucht nam ik me voor mijn zus er een keer naar te vragen. Ze is veel bezig met experimenteel toneel.

G. vervolgde: ‘Lieverd, het is vandaag vier mei.’

‘Oh’ zuchtte ik schuldbewust.

G. wilde weten of ik er ook nog iets aan ging doen. Naar de Dam bijvoorbeeld. En of ik volgend jaar misschien mee zou willen naar de Waaldorpse vlakte.

‘Ik lees morgen eerst de recensies,’ zei ik.

We hingen op omdat er nu veel mensen om haar heen verstoord keken. Ik ging in bed zitten, mijmerde weer over de puzzelstukjes en schreef een enkel steekwoord op in het notitieboekje. Ik nam mij voor de komende dagen minder rosé te drinken. Van acht tot twee over acht hield ik even op met puzzelen.

complicaties

Fri, 02 May 2008 18:05:00 GMT

Ik schrijf hier over wat mij zoal bezighoudt en daarom zou ik het liefst veel, alles, over hem vertellen. Over wie hij is, hoe hij heet, vooral ook wat er precies zo leuk aan hem is - al is het pril waardoor ik regelmatig naar woorden zoek, waardoor ik het nog niet exact kan duiden en dan mijn toevlucht zoek in clichématige superlatieven.

Toch, als ik ietsjes beter mijn best zou doen zou ik die abstracte algemene begrippen kunnen omzetten in een prachtige en unieke beschrijving van hem, van het waarom en van wat hem zo onweerstaanbaar maakt, maar ik doe het niet, ik mag het niet van mezelf, want er zijn complicaties.

Hoe serieus en hoe groot die complicaties zijn, daar denk ik nu voortdurend over na terwijl ik mijzelf ondertussen waarschuw dat het beter zou zijn om, zolang ze bestaan, me juist niet teveel daarmee, en daardoor met hem, bezig te houden. Afwisselend hoop ik dat ze mee zullen vallen, en ben ik bang dat ze dat niet zullen doen, maar hoe dan ook - en dat weet ik - het zou zoveel verstandiger zijn om voorlopig afstand te bewaren, om zeker niet stiekem te verheugen, om het uiterst verwarrende, maar prettige gevoel krachtig te onderdrukken. Om het ontluiken te negeren zolang er redenen zijn om het ontluiken te negeren.

Omdat dat nauwelijks lukt en omdat ik zo dolgraag iets over hem wil vertellen vermeld ik toch maar het volgende. Hij zit op het Spaanse strand en stuurt mij plaatjes van zichzelf en de vissen die hij eet. Via mms. En ik koester die plaatjes en sla ze op in mijn telefoon.

Gisteren was Femke hier. Ook toen probeerde ik te onderdrukken, wat niet lukte, waardoor ik, onsamenhangend, juist extra veel vertelde. Ze leek me volkomen te begrijpen. Misschien omdat zij op het moment ook liefde met complicaties beleeft. Haar complicaties bestaan uit zijn huwelijk, al belooft hij een scheiding. Ik zei haar dat ik haar kende als een rationele, zelfstandige vrouw, die doorgaans geen heil ziet in liefde met getrouwde mannen. Toch kon ik ook opvallend veel begrip voor haar opbrengen. We bediscussieerden waarin mijn complicaties van de hare verschilden en ik liet haar de plaatjes in mijn telefoon zien. Ze was zo vriendelijk om te beamen dat het inderdaad niet zomaar een man met een vis was.

Daarna praatten we vooral gelijktijdig. Zij over Adriaan, de getrouwde man. Ik over de man die plaatjes van vissen stuurt.

Toen ze weg was nam ik mij nogmaals plechtig voor om voorlopig vooral te onderdrukken en negeren.

Het imago

Sun, 27 Apr 2008 11:01:00 GMT

Toen ik er vanochtend nog één keer, de laatste keer, over nadacht en me daarom nogmaals afvroeg hoe het zich verhield tot mijn imago, - of ik het toch had moeten doen, hoe groot de schade aan mijn imago zou zijn geweest en vooral of dat op had gewogen tegen de verkoopboost die het de Walrus zou hebben kunnen geven -, toen realiseerde ik me dat ik zijn voornaam niet eens kon reproduceren. In mijn hoofd was het kortweg Jensen. Vaag stond me bij: Rob. Rob Jensen. Ik googelde en bleek bijna juist: Robert.

De kwestie Jensen speelde op de vrijdagavond, ongeveer van vijf tot tien.

Na een dag vol saaie vergaderingen zette ik mijn telefoon aan en checkte mijn mail. Er was mail, er was telefoon, over hetzelfde. Willem, assistent van agent Paul, vroeg zich af of ik maandag in Jensen wilde. Als dat zo was moest ik het snel laten weten, want Jensen wilde mij heel graag, maar er was haast omdat er in tv-land nu eenmaal altijd haast is.

Ik dacht toen nog niet direct aan mijn imago, maar deed wel een eerste poging mijzelf voor te stellen op de bank van Jensen met op de achtergrond het ingeblikte gelach.

Pas toen ik Meulenhoff belde om advies werd het een kwestie van foutieve beeldvorming. Mijn uitgever zei: ‘Je kunt het wel doen, maar het zal slecht zijn voor je imago.’

P&W is goed voor een imago, Goedemorgen Nederland kan geen kwaad, maar Jensen, dat kan niet. De literaire pers neemt je dan niet meer serieus. Ik zei: ‘Maar de literaire pers kijkt toch niet naar Jensen?’

Ik twijfelde en belde met de redacteur van Jensen voor meer informatie. Hij beloofde: ‘We kondigen je aan als het beste literaire debuut van 2007.’

Dat is een imago waar ik dol op ben, ik twijfelde weer, maar nu vooral aan de waarde van zijn woord.

Ik belde lukraak vrienden om advies. Om zeven uur ’s avonds had ik er twintig aan de lijn gehad. Er zat een enkeling bij zonder mening, ook een enkeling die niet wist wat Jensen was. Ik constateerde enige subjectiviteit in mijn uitleg: ‘Een talkshow waarbij de gast belachelijk wordt gemaakt.’

Die avond ging ik uit eten met Bert (van der Veer, red.). Bert weet alles van tv. Hij meende dat mijn imago wel een stootje kon hebben. Wat later zei hij ook: ‘Maar de mensen die daar naar kijken, die lezen geen boeken, zeker de jouwe niet.’ Na het eten dronk ik Margarita’s en Bert espresso’s. Tussendoor plopten er af en toe gedachten op die te maken hadden met imago. Om tien uur’ s avonds sms’te ik Jensen af.

Ik ga morgen even kijken. Naar Jensen en de bank waar ik dan niet op zit. Maar ik doe dat wel stiekem. Dat lijkt me beter voor mijn imago.

nogmaals P&W

Mon, 21 Apr 2008 06:17:00 GMT

Hoe kom je terecht bij P&W? Je hebt een spannend verhaal, een afwijkende mening of je bent om een of andere reden een actualiteit. Hoe unieker hoe beter, met slechts één voorbehoud. Je moet de waarheid spreken. Of in ieder geval: je moet genegen zijn jouw waarheid eeuwig en stellig vol te houden.

Voordat P&W wilde toezeggen dat ik mocht aanschuiven aan de alcoholvrije tafel belden ze nogmaals met de vraag: ‘Bestaat de Walrus eigenlijk wel?’

Ik denk dat ze bedoelden: ‘heeft hij wel bestaan.’ Want in de gelijknamige roman gaat hij ontegenzeggelijk dood. Bibi en ik hebben dat inmiddels verwerkt.

Ik zei: ‘Natuurlijk heeft hij bestaan, alleen zijn werkelijke naam kan ik niet noemen.’ Ik mompelde er iets achteraan, over represailles en zakelijke belangen. Ze toonden enig begrip, wilden dan in ieder geval weten waar hij precies had gewoond. Waar ik hem had ontmoet.

Ik zei: ‘Het café waar ik hem ontmoette bestaat nu niet meer.’

Ze zeiden: ‘We willen een tastbaar bewijs. Een referentie.’ Ik gaf ze het nummer van Gerlof Leistra, misdaadjournalist.

In de Elsevier van deze week las ik het artikel van Gerlof over de Walrus&mij. Hij schrijft onder andere: ‘Foto’s van de Walrus wil ze niet laten zien.’ Ik herinner me het moment dat hij me, we zaten aan mijn keukentafel, om dat bewijsmateriaal vroeg. Ik had nee geschud. Hij had me streng aangekeken en gevorst: ‘De Walrus heeft toch wel echt bestaan?’ En ik had ja geknikt.

Iets heel anders:

Ik kreeg gisterochtend een aardig bericht van een mevrouw die de uitzending van P&W had bijgewoond. Ze noemde zich Tine van Hoenselaar. Ze schreef: ‘J intentie om de Walrus te schrijven voelde heel eerlijk en discreet.’ Ze had ook een foto van mij gemaakt net na de uitzending. Ik zie er trots en opgelucht uit, alsof ik de Mount Everest heb bezworen. En ook een beetje alsof ik een flapoor heb.

P&W

Fri, 18 Apr 2008 15:04:00 GMT

Vanwege de Imam was drank taboe. Ook in de wachtruimte, het heette een zaal, toch zaten we hutje mutje. Naast, of eigenlijk schuin achter mij de Imam. We hadden geen handen geschud. De dame van de schmink had me gezegd: ‘We maken hem niet op, want de poederkwasten zijn van varkenshaar.’ Ik keek om mij heen en zag geen verschil tussen de onopgemaakte Imam en de opgemaakte Rob, Jaap en Patrick.

De Imam schoof stukje bij beetje verder naar achteren. Alsof hij niet één van de gasten was. Een toeschouwer. Alsof er zomaar een misverstand over haat zou kunnen ontstaan.

Van over mijn schouder knikte ik hem vriendelijk toe. Hij knikte terug in het oneindige.

De vader van G.

Thu, 03 Apr 2008 15:26:00 GMT

Toen ze vijfentwintig was trok Rentsje weg van het Gronings platteland. Een koffer met spullen, meer had ze niet bij zich. Niet nodig ook, meende ze, met boerse eigenzinnigheid en een accent dat haar afkomst verraadde. In Amsterdam, de stad die ze tot dan toe alleen kende als ‘de Grote Stad’ vond ze een woning. Een maand later volgde haar eerste betrekking: assistent-klerk bij een gerenommeerd notarissenkantoor. Nu nog een kind, dan zou haar leven compleet zijn. Ze boekte een vakantie naar Spanje. Ze vree met een Spaanse.., tja, wat was het eigenlijk voor man? Wat deed hij? Iets met paarden, dacht ze te begrijpen. Niet belangrijk, hij zag er goed uit. In gebrekkig Engels wist hij haar op een romantische avond duidelijk te maken dat er behalve Spaans ook Italiaans bloed door zijn aderen stroomden. Twee weken later stapte Rentsje in de trein terug naar Nederland. In de grote stad werd in het jaar daarop mijn beste vr

Een oproep aan Harold Mateman

Tue, 01 Apr 2008 17:32:00 GMT

Vorige week was ik te gast bij Goedemorgen Nederland.

Uitzending gemist? Klik hier en scroll door naar 10.50 uur.

Ik zat daar heel netjes en kalm, vind ik zelf. Ik was wel zenuwachtig, maar alleen mijn vader zag dat, door mijn ogenschijnlijk serene rust heen. Toch was het mooiste aan mijn tv-debuut niet het moment bij Mirella aan tafel, maar als zo vaak: de weg er naar toe. Die was zo fraai dat het debuut verwerd tot slechts een toefje op de taart. Een verhaal dat ik graag een volgende keer vertel, omdat het voor

de liefde van Lita

Sun, 13 Jan 2008 14:05:00 GMT

Het is tien uur ’s ochtends, ik schrik wakker uit een droom. Er speelt van alles door mijn hoofd, over het waarom van de droom, een triomfantelijke gevoel en de herinnering aan een discussie die ik eerder met mijn zus voerde. Dat laatste tijdens de vakantie in Griekenland afgelopen herfst, op het terras van ons appartement.
Eerst wat ik me herinner van de droom. In de droom is het eind mei 2008, een niet zo mooie lenteavond en Rita stapt met stevige tred op haar stewardessenhakken over de Haagse keitjes. Het is al schemerig, bijna donker. Haar vader zei altijd: ‘geen woorden, maar daden’: de daadkracht van Rita strekt zich uit tot ver na vijven, en zo loopt ze na een lange werkdag richting station.. Het hoofd fier en opgeheven - je weet nooit waar de camera’s opduiken – maar innerlijk knaagt vooral de honger. Is het geestelijke honger, of lekkere trek?
Het was een lange dag, waar ze zich, zoals we van haar gewend zijn, met verontwaardiging en hier en daar een opgetrokken wenkbrauw, doorhee

Mejuffrouw M.

Sun, 30 Dec 2007 14:03:00 GMT

Afgelopen woensdag dronk ik een drankje in café Schuim. Met mejuffrouw M, zij had dat zo bepaald. Mejuffrouw M. had de Walrus gelezen, er veel in herkend, en benaderde me nu met een specifieke vraag. Toen ze de locatie voor de afspraak telefonisch aan mij voorstelde had ik wat lacherig gereageerd: ‘daar kan ik eigenlijk niet heen, daar komen harddrugsdealers.’ Ik legde haar uit dat mannen zoals de Walrus, en dus ook meisjes zoals Bibi, café Schuim nooit bezochten. Daar zaten immers de jongens van Het Wit en met die harde kant wilden ze niet geassocieerd worden. Maar mejuffrouw M. geloofde daar niets van en had me direct van repliek gediend. In Schuim, daar kwamen volgens haar juist hard-, én softdrugsdealers. Softe harden en harde soften, meende ze overtuigend. Enigszins verbaasd over haar kennis van zaken had ik toegegeven: de echte harden zitten in de Reguliersdwars.
Mejuffrouw M. was nog geen minuut binnen of ze draaide haar eerste joint en verontschuldigde zich daar ook direct voor

de allermooiste lach

Fri, 14 Dec 2007 23:00:00 GMT

Onlangs belde Marianna van Meulenhoff.
‘De Marie-Claire wil een reportage maken over schrijfsters die ook werken.’
‘Schrijfsters die naast het schrijven ook ander werk doen?’ vroeg ik.
Marianna beaamde en vervolgde: ‘Precies, geen journalistiek, maar een echte baan, we dachten direct aan jou.’
De dag erna werd ik gebeld door de styliste van de Marie-Claire, twee dagen later zocht de visagiste contact en op dag drie kreeg ik een uitgebreide e-mail van de fotografe.
Op een zonnige winterdag, er lag een vliesje ijs op de grachten, ontmoetten we elkaar op het Westergasterrein. De visagiste met een koffer vol make-up, de styliste met een koffer vol jurkjes. Vanwege het heldere licht zou de sessie plaatsvinden op het dak van de Westergasfabriek. Om het licht te testen schoot de fotografe alvast een digitaal rolletje vol, waarop ik lachte, zonder mijn tanden te laten zien. Dat is een beetje mijn ding. Ik weet nu eenmaal zeker dat mijn lach op z’n mooist is als ik daarb

over beeldvorming en mijn nieuwe roeping

Tue, 30 Oct 2007 23:00:00 GMT

Afgelopen zondag vond ik mijn nieuwe roeping. Dat gebeurde in, en tijdens, de literaire salon van de Openbare Bibliotheek Amsterdam.
Een literaire salon. De term spreekt tot de verbeelding. Eeuwen geleden was dat de enige plek waar vrouwen uit de betere kringen hun stem konden laten horen in het intellectueel debat.
Verhitte debatten vanachter een waaier. Nieuwe meningen, soms een dagelijkse roddel. Maar alleen daar, in de salon. Hun werk publiceren deden ze onder de naam van een man, want wat een vrouw schreef kón simpelweg niet goed zijn: ze vormden het zwakkere geslacht met de kleinere hersenpan, en dan waren er ook nog de maandelijkse hysterische aanvallen. Kortom, ze werden netjes samengevat in het beeld: dom, blond, alleen goed genoeg om voor de kinderen te zorgen en slechts geïnteresseerd in nieuwe schoenen en ander uiterlijk vertoon. Soms zegt een beeld meer dan duizend woorden, maar meestal zegt het vooral iets over degene die het beeld creëert.
In d

Een hart onder de hondenriem

Thu, 18 Oct 2007 23:00:00 GMT

Mijn zus en ik zijn twee weken in Chania, Kreta. We huren er een driekamerappartement. We liggen dagelijks een uurtje in de zon, zwemmen eventjes na de lunch en de rest van de dag zitten we met onze laptops op schoot in bed. Zus neemt behalve haar laptop een tas vol boeken mee. Eén voor één opent ze die, leest er een stukje uit, schrijft een paragraafje over en combineert dat met een alineaatje uit weer een ander exemplaar. Zij schrijft teksten van anderen over en noemt het resultaat wetenschap. In de kamer ernaast beschrijf ik op mijn laptop wat ik zoal meemaak en ik noem het fictie. Het is prettig overzichtelijk, zo'n schrijfvakantie. Elke avond eten we bij Filippos, het enige restaurant dat in deze laatste toeristenweken nog open is. En op de dag dat Filippos sluit, sluiten wij ook onze laptops om met de laatste charter van het jaar terug te vliegen. In die charter, maar dan op de heenweg, las ik een mooi verhaal over de reislust van Patrick Kluivert en zijn Rossana.

het verhaal achter de foto

Tue, 02 Oct 2007 23:00:00 GMT

Lotte, zo heette de redacteur van Boekmagazine. Ze had me geïnterviewd in café-restaurant Amsterdam, een gesprek waarin ze telkens terugkwam op mogelijke gewetensbezwaren. Mijn gewetensbezwaren. Over de omgang met hasjhandelaren. Ik vertelde hoe bezwaren kunnen verdwijnen in de loop van een verhaal. Drie dagen na het interview belde ze. Over de foto bij het artikel. Boekmagazine wilde dat de foto een verhaal zou vertellen. Maar niet het verhaal van de gewetensbezwaren. Het verhaal van hasj, want daar ging het boek toch over, en hasj wordt verbeeld door coffeeshops, vatte Lotte de redactievergadering samen. Een foto die een verhaal vertelt is hot&in. De Elsevier wilde het óók, het liefst ludiek: ik zat schrijlings op een paardenzadel met een strenge zweep in mijn handen. ‘In mijn boek komt geen coffeeshop voor. De Walrus kwam daar nooit’ zei ik. ‘Waar dan?’ wilde Lotte weten. Ze zou overleggen met de creative director, maar voor ze ophing benadrukte ze nog een keer: ‘We wil

laatste geheimen

Fri, 31 Aug 2007 23:00:00 GMT

Laatste geheimen

Bij leven, en vooral welzijn, had de Walrus benadrukt: ‘niemand hoeft te weten wie ik ben en wat ik doe.’ Maar vanaf nu is dat anders. Vorige week viel het doek, of eigenlijk: ik hees het zwart geverfde gordijn, en onthulde zo het eerbetoon voor de Walrus. De aanwezigen klapten en proostten. Ik straalde en dacht: nu is alles gezegd dat gezegd moest worden.

Ik heb lang aan het monument gewerkt. Het moest precies zo worden als de Walrus was geweest, geen geheim mocht achterblijven. Toch vond ik, nog geen week vóór de onthulling, in een stoffig hoekje een vergeten relikwie. Lange tijd uit het licht gebleven: het allerlaatste geheim van de Walrus. Gezien het karakter ervan was delen slechts mogelijk in bescheiden kring.
De ochtend vóór de onthulling fietste ik naar de wijnwinkel op de Haarlemmerstraat voor een karaf en advies. Omdat het vintage was, meende de deskundige meneer, was vervoer op de dag zelf geen onoverkom

En dan komt hier de weblog

Mon, 20 Aug 2007 13:44:00 GMT

En dan komt hier de weblog
‘Red je dat, nog vóór je op vakantie gaat?’
Chris, de bouwer van bregje.nl, knikte. Chris werkt nog steeds bij het ICT-bedrijf waar ik me vroeger ook nuttig maakte. Hij heeft ook nog steeds de enthousiaste, enigszins naïeve, knik die daar toen al gemeengoed was. Gisteren klaar? Dat moet wel lukken.

Chris zou een nieuwe bregje.nl laten herrijzen ter ere van het verschijnen van mijn debuutroman de Walrus. In ieder geval een tijdelijke bregje.nl, totdat we beiden meer tijd, en ik meer geld, zouden hebben om een ontwerp te maken voor een chique flash website.
We surften een middag pragmatisch naar quick&dirty inspiratie. De achtergrondkleur van Arthur Japin paste precies bij het omslag van de Walrus. Aukelien Weverling bracht het idee van het gesproken fragment; Bregje leest voor. De oude bregje.nl, lieten we nog even bestaan - alleen al vanwege de tarotvoorspellingen - nu als studeerkamer.
Goed, eerst het belangrijkste: een weblog op de nieuwe homepagina.

In een laatste mail voor zijn vertrek naar Zuid-Frankrijk analyseerde Chris verontschuldigend: ‘Ik was de weken voor mijn vakantie weer veel te druk bezig, er is van alles blijven liggen.’ En: ‘We moeten daar binnen ons bedrijf toch echt meer op gaan sturen.’ Hij eindigde met de suggestie om mijn organisatieadvies te ruilen tegen een flash website voor bregje.nl.
Over deze ruil, advies tegen flash, ben ik nu in gesprek met zijn baas. Chris komt terug op 29 augustus. Dan brengt hij de juiste, directe, links aan naar bol.com, bruna.nl en selexyz.com, zodat online bestellen van de Walrus gemakkelijker wordt. Ook zal hij nog wat verbeteringen aanbrengen in andere pagina’s. En als dat gebeurd is, beloofde hij op mijn verzoek, komt er echt een weblog.

Ondertussen vraag ik me af: Waarom eigenlijk een weblog? Wie leest dat? En waarom?
Mijn zus, de altijd analyserende hoogleraar, zegt: ‘Een weblog lijkt over het persoonlijke te gaan, maar het gaat over de schijn van persoonlijkheid.’
De Walrus, de hoofdpersoon uit de gelijknamige roman, zou zeggen: ‘De mensen willen illusies, de mensen willen bedrogen worden.’
Gisteren sprak ik een voormalig PvdA-stagiaire. Ze vertelde: ‘Wouter Bos schrijft niet aan zijn eigen weblog, hij leest hem alleen. Sporadisch, ter goedkeuring.’
Zover wil ik niet gaan.
Ook al is het voorlopig de schijn van een weblog.

Bregje

Maandag 20 Augustus 2007